Kamera termowizyjna pokaże, którędy ucieka ciepło z domu
Dom, który wydaje się dobrze ocieplony, a zimą pochłania nieproporcjonalnie dużo energii, ma zwykle kilka konkretnych miejsc, przez które ucieka ciepło. Problem polega na tym, że żadnego z nich nie widać.
Kamera termowizyjna rejestruje promieniowanie podczerwone emitowane przez powierzchnie i przelicza je na obraz rozkładu temperatur. Miejsca chłodniejsze i cieplejsze stają się widoczne natychmiast — a wraz z nimi mostki termiczne, nieszczelności i błędy wykonawcze ukryte pod tynkiem.
Co widać na obrazie termicznym
Mostki termiczne konstrukcyjne — wieńce, nadproża, płyty balkonowe przechodzące przez ścianę, ościeża okienne. Na obrazie z zewnątrz widoczne jako ciepłe pasy i plamy, z wewnątrz jako obszary chłodniejsze.
Braki i błędy w izolacji — źle dopasowane płyty styropianu, przesunięte pasy wełny w dachu, puste przestrzenie za okładziną. Charakterystyczny obraz to regularna siatka ciepłych linii odpowiadająca krawędziom płyt albo nieregularne plamy w przypadkowych miejscach.
Nieszczelności powietrzne — przy oknach, drzwiach, przy połączeniu ściany ze stropem, przy przejściach instalacyjnych. Widoczne jako charakterystyczne smugi rozchodzące się od szczeliny.
Zawilgocenia — powierzchnie wilgotne mają inną charakterystykę cieplną i często są chłodniejsze wskutek parowania.
Przebieg ogrzewania podłogowego — pętle są doskonale widoczne, co pozwala zlokalizować przerwę w obiegu albo sprawdzić, czy wszystkie pętle pracują.
Problemy instalacji elektrycznej — przegrzewające się połączenia w rozdzielnicy, przeciążone obwody. To zastosowanie, w którym termowizja jest narzędziem diagnostycznym o dużej wartości, bo wykrywa usterki, zanim doprowadzą do pożaru.
Warunki badania: bez nich wynik jest bezwartościowy
To jest część, którą pomija się najczęściej — a bez spełnienia tych warunków obraz termiczny pokazuje cokolwiek, tylko nie to, co miał pokazać.
Różnica temperatur. Między wnętrzem a zewnętrzem powinno być co najmniej 15 stopni różnicy, im więcej tym lepiej. W praktyce oznacza to badanie w sezonie grzewczym, przy temperaturze zewnętrznej poniżej kilku stopni.
Stabilne warunki przez kilkanaście godzin przed badaniem. Temperatura wewnątrz utrzymywana na stałym poziomie, bez wietrzenia, bez nagłych zmian pogody.
Brak nasłonecznienia. Ściana nagrzana słońcem oddaje ciepło przez wiele godzin i daje obraz całkowicie mylący. Badanie wykonuje się przed świtem albo kilka godzin po zachodzie słońca, a w zimie — w pochmurny dzień, przy czym najlepsze wyniki daje badanie nocne.
Brak opadu i silnego wiatru. Mokra elewacja oddaje ciepło wskutek parowania, a wiatr wychładza powierzchnię nierównomiernie.
Badanie wykonane w słoneczne południe w kwietniu nie ma żadnej wartości diagnostycznej, mimo że kamera pokaże kolorowy obraz. To najczęstsza przyczyna rozczarowań przy pierwszym kontakcie z termowizją — i dlatego sprzęt tego rodzaju bierze się zwykle na konkretny termin, dobrany do warunków pogodowych, zamiast kupować urządzenie, które będzie użyte kilka razy w życiu. Kamery termowizyjne i pozostały sprzęt pomiarowo-diagnostyczny zebrane są w zestawieniu https://wynajmijsprzet.com/pomiary-i-inspekcja/.
Jak wykonać badanie
Od zewnątrz — obejście budynku ze wszystkich stron, zdjęcia każdej elewacji w całości oraz zbliżenia miejsc podejrzanych. Kamerę trzyma się możliwie prostopadle do powierzchni; obraz pod ostrym kątem jest zniekształcony przez odbicia.
Od wewnątrz — wszystkie pomieszczenia, ze szczególną uwagą na narożniki zewnętrzne, połączenia ścian ze stropem, ościeża okienne, skosy poddasza i miejsca przy podłodze na parterze.
Badanie wewnętrzne jest zwykle bardziej diagnostyczne niż zewnętrzne, bo różnice temperatur są tam wyraźniejsze, a wpływ warunków atmosferycznych mniejszy.
Emisyjność. Kamera przelicza promieniowanie na temperaturę przy założonym współczynniku emisyjności. Dla typowych materiałów budowlanych — tynk, cegła, drewno — wynosi on około 0,9 i ustawienie domyślne jest wystarczające. Przy powierzchniach metalicznych i błyszczących pomiar jest niewiarygodny, bo odbijają one promieniowanie z otoczenia zamiast emitować własne.
Skala. Automatyczne dopasowanie skali temperatur sprawia, że obraz wygląda dramatycznie nawet przy różnicach ułamka stopnia. Do porównywania zdjęć trzeba ustawić skalę ręcznie i taką samą dla całej serii.
Interpretacja: gdzie zaczynają się błędy
Obraz termiczny nie jest zdjęciem. Pokazuje temperaturę powierzchni, na którą wpływa nie tylko przepływ ciepła przez przegrodę, lecz także odbicia, ruch powietrza i właściwości materiału.
Typowe pułapki:
Odbicia. Szyba, blacha, gładka glazura odbijają promieniowanie — na obrazie widać wtedy temperaturę tego, co odbija się w powierzchni, a nie jej własną.
Konwekcja. Ciepłe powietrze unoszące się wzdłuż ściany nagrzewa ją nierównomiernie, dając obraz, który łatwo pomylić z mostkiem.
Ciepło z instalacji. Rura ciepłej wody czy pion grzewczy w ścianie daje wyraźną ciepłą smugę, która nie jest usterką.
Bezwładność cieplna. Ściana masywna reaguje na zmiany temperatury z opóźnieniem liczonym w godzinach. Stąd wymóg stabilnych warunków przed badaniem.
Przy badaniu wykonywanym samodzielnie warto zestawiać obraz termiczny ze zdjęciem zwykłym z tego samego miejsca — łatwiej wtedy rozróżnić usterkę od rury w ścianie.
Co zrobić z wynikiem
Badanie ma sens, jeśli prowadzi do decyzji. Typowe wnioski i ich koszt:
Nieszczelności przy oknach i drzwiach — regulacja okuć, wymiana uszczelek, uzupełnienie izolacji w ościeżu. Koszt niski, efekt zauważalny natychmiast.
Braki izolacji na poddaszu — uzupełnienie wełny. Koszt umiarkowany, a poddasze jest zwykle miejscem największych strat w domach jednorodzinnych.
Mostki przy płytach balkonowych i wieńcach — trudniejsze i droższe do naprawy, wymagające ingerencji w elewację.
Problemy z instalacją elektryczną — do naprawy natychmiast, niezależnie od kosztu.
Badanie warto też wykonać w jednej konkretnej sytuacji, która bywa pomijana: przy odbiorze nowego domu albo mieszkania. Wady wykonawcze w izolacji, niewidoczne gołym okiem, są wtedy jeszcze przedmiotem odpowiedzialności wykonawcy — a po kilku latach są już wyłącznie problemem właściciela.
