Olympus E-P1 to zaawansowany kompaktowy aparat cyfrowy z wymienną optyką (standard Mikro 4/3). Aparat łączy jakość obrazu lustrzanek cyfrowych z niewielkimi wymiarami i intuicyjną obsługą kompaktów. Wyeliminowanie z konstrukcji korpusu lustra pozwoliło na zmniejszenie odległości między bagnetem a matrycą o około 50 procent, co ważne fizyczna powierzchnia matrycy jest identyczna jak w przypadku klasycznych lustrzanek systemu 4/3. Efektem jest zachowanie najwyższej (nieosiągalnej dla zwykłych aparatów kompaktowych) jakości obrazu przy bardzo małych rozmiarach korpusu. E-P1 wyposażono w mocowanie obiektywów w systemie Mikro Cztery Trzecie, aparat współpracuje także z szeroka gamą obiektywów otwartego systemu 4/3 (poprzez opcjonalny adapter MMF-1, autofocus możliwy tylko z obiektywami wspierającymi AF na zasadzie detekcji kontrastu).

Aparat łączy nowoczesną technologię z wytrzymałością metalowej obudowy i ponadczasową stylistyką klasycznej serii analogowych modeli Olympus Pen. Wprowadzenie w 1959 roku legendarnej serii aparatów fotograficznych Pen, było dużym osiągnięciem, które na trwałe zapisało się w historii fotografii. Zaprojektowane przez uznanego guru designu - Yoshihisa Maitani’ego, aparaty Pen stanowiły doskonałe połączenie prostoty, wspaniałego stylu i jakości działania. Pół wieku później legenda odżywa w postaci cyfrowego E-P1.

E-P1 posiada najnowszej generacji matrycę Hi-Speed Live MOS (system 4/3) o rozdzielczości 12.3 miliona pikseli. Fotografujący może wybrać 4 proporcje obrazu (4:3, 3:2, 6:6 i 16:9). Dla każdej opcji aparat wyświetla na ekranie LCD linie pomocnicze, które ułatwiają kadrowanie. Za jakość obrazu odpowiada nowoczesny procesor obrazu TruePic V. Ten zaawansowany układ nie tylko pomaga w uzyskiwaniu zdjęć o wyjątkowej rozdzielczości, kolorystyce i płynnych przejściach tonalnych, ale również zapewnia optymalną szybkość przetwarzania sygnału (także video). Pozwala to na precyzyjne odwzorowanie obrazu z zachowaniem jakości charakterystycznej dla znacznie droższych konstrukcji. E-P1 został wyposażony w filtr ultradźwiękowy (Supersonic Wave Filter), generuje ultradźwiękowe drgania i strząsa drobinki kurzu osiadające na powierzchni sensora. Ułatwia to utrzymanie właściwego stanu aparatu; użytkownik nie musi martwić się, że przy wymianie obiektywu do środka dostanie się kurz.

Olympus wykorzystuje nowoczesny system ustawiania ostrości oparty na systemie detekcji kontrastu AF. Użytkownik może wybrać dowolne pojedyncze pole AF lub pozwolić aparatowi korzystać ze wszystkich dostępnych pól. Producent podkreśla bardzo szybkie działanie układu, porównywalne z amatorskimi lustrzankami AF. System wykrywania twarzy znacznie ułatwia wykonywanie zdjęć portretowych. W tym trybie E-P1 identyfikuje znajdujące się w kadrze twarze, ustawia na nie ostrość i dobiera właściwe parametry ekspozycji. Funkcja Live View jest dostępna zarówno przy zdjęciach z autofocusem, jak i przy manualnym ogniskowaniu. Opcja MF pozwala na niezwykle precyzyjne ustawienie ostrości, bowiem obraz prezentowany na ekranie LCD można powiększyć 7 lub 10 krotnie. Rozwiązanie to doskonale sprawdza się w makrofotografii, szczególnie, że monitor zapewnia 100% pole krycia. Ekran HyperCrystal LCD ma przekątną 3 cale i rozdzielczości 230 000 punktów. Zapewnia on ostry i klarowny obraz praktycznie w każdych warunkach oświetleniowych. Na uznanie zasługuje także możliwość łatwego dostrajania poziomu jasności i kolorystyki przedstawianego obrazu. Dzięki funkcji Podglądu Perfekcyjnego Ujęcia, efekty ustawień aparatu łącznie z ekspozycją, balansem bieli, gradacją odcieni trybem obrazu czy działanie filtrów artystycznych fotografujący może na bieżąco obserwować na ekranie LCD.

Zestaw filtrów artystycznych pozwala rejestrować obraz ze specjalnymi efektami i pozwala nadać każdemu zdjęciu indywidualny charakter. Nie ma konieczności stosowania dodatkowych filtrów czy też uciążliwego przetwarzania obrazu w programach graficznych. Efekty działania filtrów można obserwować na ekranie LCD podczas kadrowania ujęcia, a obejmują one następujące opcje:

Aparat oferuje zakres czułości od 100 do 6400 ISO. Tak wysokie ekwiwalenty czułości w połączeniu z bardzo skutecznym układem mechanicznej stabilizacji matrycy (o zakresie kompensacji, aż do 4EV) czynią z E-P1 doskonałe narzędzie do dyskretnego fotografowania w świetle zastanym (teatry, koncerty). Stabilizacja obrazu może pracować w dwóch trybach: redukować drgania w osi poziomej i pionowej lub tylko pionowej. Zdjęcia są zapisywane jako JPEG, RAW (12 bit) oraz w jednocześnie w formie dwóch plików: RAW + JPEG. Zdjęcia seryjne E-P1 wykonuje z prędkością 3 klatek na sekundę do 10 ujęć dla RAW lub do 12 dla JPEG. 

Olympus E-P1 jest wszechstronnym aparatem, który pozwoli czerpać radość z fotografowania zarówno zaawansowanym amatorom, jak i osobom całkowicie początkującym. Z myślą obu grupach oferuje liczne programy tematyczne (Portret, Krajobraz, Portret na tle krajobrazu, Makro, Zdjęcia sportowe, Sceny nocne, Portret na tle sceny nocnej, Dzieci, Tryb jasnej tonacji, Tryb ciemnej tonacji, Cyfrowa stabilizacja obrazu, Makrofotografie przyrody, Przy świecach, Dokumenty, Panorama, Plaża i śnieg, Sztuczne ognie, Zachód słońca, e-portret), inteligentny tryb I-Auto, automatykę programową, tryby preselekcji czasu i przysłony, a także w pełni manualne ustawienia parametrów ekspozycji. Idealne efekty naświetlania można uzyskać stosując jeden z trzech rodzajów pomiaru światła: 324-strefowy matrycowy ESP, centralnie ważony i punktowy. Do dyspozycji jest także kompensacja ekspozycji (+/- 3 EV w skoku 1, 1/2 lub 1/3 EV) i autobracketing (3 zdjęcia ze zmianą ekspozycji co 1/3, 2/3 oraz 1 EV). Dla początkujących dużym ułatwieniem może stać się Inteligentny tryb automatyczny (I-Auto), który wykrywa rodzaj najczęściej fotografowanych scen i automatycznie dostosowuje właściwy program tematyczny, ostrość oraz ekspozycję. Z ciekawych funkcji warto wspomnieć o Technologii kompensacji cienia, która została stworzona, by poprawić ekspozycję zdjęcia w jego ciemnych partiach. Wykorzystując sensor działający podobnie do ludzkiego oka identyfikowane są ciemne partie kompozycji (np. zacieniony obszar pod drzewem) i aparat dobiera odpowiednią ekspozycję dla tych obszarów. W rezultacie powstaje zdjęcie, które jest bardziej realistyczne i charakteryzuje się większym bogactwem szczegółów.

E-P1 zapewnia także możliwość rejestrowania filmów z maksymalną rozdzielczością HD 1280 x 720 pikseli (16:9), prędkością 30 klatek na sekundę i dźwiękiem stereo. Maksymalny czas rejestracji pojedynczego pliku wynosi 7 minut (dla filmu HD). W tym trybie ustawianie ostrości odbywa się automatycznie, dzięki detekcji kontrastu lub manualnie. Duża matryca aparatu (w porównaniu z przetwornikami w kompaktach i typowych kamerach amatorskich) i wysoka czułość zapewniają wyjątkową jakość obrazu. Filmowanie można wzbogacić o niedostępne dotąd dla amatorów efekty: w celu nadania własnym produkcjom dodatkowej dramaturgii można skorzystać z bogatego asortymentu wymiennych obiektywów (od szerokokątnych, przez teleobiektywy, makroobiektywy, aż po modele typu rybie oko), poeksperymentować z ustawieniem przysłony i głębią ostrości lub skorzystać z dostępnych filtrów.

Olympus E-P1 nie posiada wbudowanej lampy błyskowej. Dzięki obecności gorącej stopki współpracuje z zaawansowanymi lampami błyskowymi Olympus FL-50, FL-50R, FL-36, FL-36R , FL-20 oraz dedykowaną specjalnie dla niego kompaktową FL-14. Najkrótszy czas synchronizacji migawki z błyskiem trybie normalnym wynosi 1/180 sekundy, a w trybie błysku SP nawet 1/4000 sek. Nośnikiem danych są karty pamięci SD, SDHC. Zgodnie z panującymi trendami, nie zabrakło złącza HDMI, umożliwiającego wyświetlanie zdjęć i filmów bezpośrednio na ekranie telewizora HD. Aparat jest zasilany dedykowanym akumulatorem litowo jonowym BLS-1. W zestawie z jest także wszechstronne oprogramowanie Olympus Master 2.